.RU

15 «Әсел» мектеп- бақшасы дидактикалық ойындар Құрастырған: Абылгазинова Г. З

бет1/7Дата10.06.2017өлшемі1.15 Mb. 1 2 3 4 5 6 7

№15 «ӘСЕЛ» МЕКТЕП- БАҚШАСЫ



Дидактикалық ойындар



Құрастырған: Абылгазинова Г.З.

Көкшетау қаласы – 2014 ж.



Заттармен ойындар

Баян қуыршақ оянды

Дидактикалық міндет. Балалардың қуыршақ киімдерінің атаулар жайлы мағлұматтарын бекіту. Мәселен, теркөйлек, ішкиім, көйлек, шұлық, туфли, түнгі жейде; киінудің реттілігі; қуыршақты киіндіру әрекетіне жаттықтыру; балалардың сөйлеу қабілетін қарқындату. Ойын барысындағы серігі – қуыршаққа деген мейірімді қатынасқа тәрбиелеу.

Ойын ережесі: Қажетті киім түрін таңдап алу (қуыршақтың көлеміне байланысты) және үлкен қуыршақтың жанына үлкен киім түрін, кіші қуыршақтың жанына кішкентай киім түрін қою. Киімді қуыршаққа кигізу барысында ретімен атау.

Ойын әрекеттері. Киімді іздеу, қуыршақты киіндіру, түймелеу, бауын байлау.

Ойын барысы. Тәрбиеші алдын ала, ойын басталғанға дейін, шкаф сөрелеріне қуыршаққа арналған үлкен және кішкентай киімдерді қояды. Ал бірнеше бала келіп киімдерді алып, қалғандары олардың әрекеттерін бақылап тұруы тиіс.

Баян және Жібек есімді екі қуыршақ екі төсекте (үлкен және кіші) жатады. Мұнда матрас, ажайма, жастық, сейсепті көрпе тәрізді төсек-орын жабдығы бар. (Ойын сабақ уақытында ойын бұрышында өтеді). Балаларды жарты шеңбер бойымен орындықтарға қуыршақтар мен олардың киімдері көрініп тұратындай және тәрбиеші шақырғанда ортаға шығу үшін ыңғайлы болатындай қылып отырғызу қажет. Оқытушы ойын ережесін түсіндіреді:

- Балалар, мына төсекте кім ұйықтап жатқанын қараңдар. Таныдыңдар ма? Иә, бұл – Баян есімді қуыршақ. Ал мына төсекте кім ұйықтап жатыр? Дұрыс айтасыңдар. Бұл – Жібек.

Тәрбиеші үлкен қуыршаққа қарап былай дейді:

- Баян, сен ояндың ба? Тұрасың ба? Балалар, ол тұрғысы келетінін айтты, бірақ, ең алдымен, оның киімдерін іздеп табу керек. Баянды киіндіру үшін не қажет?

- Көйлек, теркөйлек, ішкиім, шұлық, туфли – деп, балалар хормен жауап береді.

- Дұрыс, балалар. Сөреге мұқият қараңдар. Киім көріп тұрсыңдар ма? (Балалар шкафта қуыршақтардың киімдері тұрғанына көз жеткізеді).

- Мен Баянның көйлегін көрдім.

- Кел, Әйгерім, көрген затыңды алып келіп, бәрімізге көрсете қой.

Әйгерім көйлекті алып келеді. Тәрбиеші көйлекті Баян қуыршаққа өлшейді.

- Балалар, қараңдар. Баянға көйлек жарайды ма? (Балалар жымияды, демек, көйлек кішкентай) Жоқ, көйлек кішкентай екен. Яғни, көйлек Баяндікі емес. Сонда кімдікі? Мүмкін, Жібек қуыршақтың көйлегі шығар. Ол да ұйықтап жатыр. Әйгерім, бұл көйлекті Жібектің жанындағы орындыққа қоя ғой. Басқа көйлек іздеп көр. (Әйгерім сәл үлкен көйлекті алып келіп қуыршққа өлшеп көреді. Барлығы бұл көцлектің жарайтынын көріп, киіндіруді сұрайды) Көйлекті қуыршаққа бірден кигіземіз бе? – деп, тәрбиеші балалардың назарын қуыршақтардың ішкиімдеріне аударады.

- Алдымен ішкиім мен теркөйлекті кигізу қажет – деп жауап береді балалар.

- Демек, оларды табу керек. Айсұлу! Баянның ішкиімі мен теркөйлегін таба ғой. Тек қателеспе.

Айсұлу шкафқа барып киім таңдайды. Қолына ілінген кішкентай теркөйлекті шетке ысырып қойып, үлкен теркөйлекті алып тәрбиешіге әкеліп береді.

Сонымен басқа да киімдер табылады. Балаларды кезекпен шақырған тәрбиеші оларға қуыршақты киіндіруді тапсырады. Балалардың біреуі – ішкөйлегін, екіншісі – теркөйлегін, үшіншісі – көйлегін кигізіп, төртіншісі – түймесін түймелеп, белбеуін байлайды. Осылай балалар байқағыштық, зейін және қозғалғыштық белсенділігін байқатады. Және осы ретпен келесі қуыршақтақты да киіндіруге болады.

Киінген қуыршақтарды балалар серуенге алып шығады. қуыршақтарды киіндіру үрдісі кейінгі іс-әрекеттерден үзілмегені маңызды. Қуыршақтарды киіндіргеннен кейін тәрбиеші:

- Міне, Баян да, Жібек де киінді. Олар дене шынықтыру жаттығуларын жасауға, кейін таңғы ас ішуге дайын.

Осылайша педагог балалардың алдағы уақытта өз бетінше қуыршақтармен ойнауын жоспарлайды.



Баян қуыршақ түстенеді.

Дидактикалық міндет. Балалардың асхана ыдыстары жайындағы мағлұматын бекіту, сөйлеу қабілетін дамыту; Тамақтану кезіндегі мәдени тәртіпке , қуыршаққа деген мейірімді қатынасқа тәрбиелеу.

Ойын ережесі. Түстенуге арналған ыдыстарды дұрыс тауып, таңдап алу. Заттарды қатесіз көрсету. Ыдыс дұрыс таңдалған жағдайда балалар қол шапалақтайды, ал егер қателессе, саусақтарымен сес көрсетеді.

Ойын әрекеттері. Қуыршақтарды тамақтандыруға арналған ойыншық үстелді тамақ ішуге даярлайды; дастархан жайылып, ыдыс-аяқ, майлық үстелге қойылып, орындыққа қуыршықтарды отырғызады.

Ойын барысы. Ойын арнайы ойын бұрышында өтеді. Үстел үстінде шайға, асқа арналған және асүйлік ыдыстар тұр. Баян қуыршақ келесі үстелдің басында отыр.

- Балалар, Баянды тамақтандыру керек – дейді тәрбиеші қуыршақ отырған үстелді нұсқап. - Ал, мұнда ыдыс-аяқ тұр. (шетте тұрған екінші үстелді көрсетеді) Осылай ойнаймыз: үстелге тек түстенуге қажет ыдыстарды ғана қоямыз.

- Асқар, сен Баянға арнап үстелге не қояр едің?

- Мен мынаны қоямын – дейді Асқар.

- Бұл ыдыс қалай аталады?

- Сорпаға арналған шұңғыл тәрелке.

Қолдаудың белгісі ретінде балалар қолдарын шапалақтайды, ал Асқар қуыршақтың алдына тәрелкені қояды.

Тәрбиешінің айтуымен балалар қуыршақтың тамақтануына қажетті барлық заттарды, яғни тәрелке (шұңғыл және жайпақ), шанышқы мен қасық (үлкен және кішкентай), нан салғыш, тостағанды табады; оларды дұрыс атап, үстелге сәндеп қояды; үстелге дастархан жаюды, майлықтар салынған стақанды қоюды да ескереді. Әрбір дұрыс жасалған әрекетке балалар қол шапалақтайды. Ойын соңында тәрбиешінің ескертуімен балалар Баянға тәбетінің ашылуын тілейді, ал балалардың біреуі тамақтан кейінгі дастарханды жинауға кіріседі.

Осындай жоспар негізінде қуыршақпен өзге де ойындар ұйымдастырылады. Мәселен, «Қуыршақты серуенге киіндірейік (әр жыл мезгіліне орай)», «Қуыршақты шомылдыру», «Қуыршақтың туған күні». Аралық уақыты қысқа мерзімді ойындар бөлімі балаларға қуыршақтармен іс-әрекеттердің реттілігін, олардың өзара байланысын меңгеруге икемдейді (қуыршақ оянды, түстенеді, серуендейді, жуынады, ұйқыға жатады). Бұл балаларға білімдерін нығайтуға және бұдан да маңызы зор әрі қызықты өз бетінше шығармашылық ойындарда қолдануға мүмкіндік береді.

Жаңа қуыршақ

Дидактикалық міндет. Балаларды топталған бөлмедегі жабдықтарды дұрыс атауға үйрету; олардың міндетін анықтау; балалардың сөйлеу қабілетін дамыту; жаңадан келгендерге ілтипатпен, мейірімді қатынасқа үйрету.

Ойын ережесі. Қуыршақ жақындаған заттарды ғана атау; қуыршақ сұрақ қойған бала ана жауап береді; егер ол барлық балаға сұрақ қойса, барлығы хормен жауап береді.

Ойын әрекеттері. Бөлме ішін аралайды, суреттеу үшін үй жабдығын таңдайды, оларға жаңа қуыршақты таныстырады.

Ойын барысы. Балалар қабырғаға жақын қойылған орындықтарға жайғасады. Тәрбиеші әңгімені бастай бергенде есік қағылады.

- Бізге біреу келді, - дейді тәрбиеші.

Бір сәтке теріс бұрылып, балаларға байқатпастан қолына қуыршақты алады (балалар оны бұрын көрмеген). Тәрбиеші сөзін жалғастырады:


  • Балақай, сенің атың кім?

Қуыршаққа сәл еңкейіп, құлағын жақындатып, сыбырласып сөйлескендей кейіп танытады. Тәрбиеші дұрыс түсінбегендей болып, қуыршақтың қимылын қайталатады.

- Енді түсіндім. Балалар, біздің қонағымыздың есімі – Күнсұлу. Ол біздің топта қалғысы келеді. Ал, біз оған бөлмемізді көрсетейік. Күнсұлу, қаласаң біз саған бөлмемізді әрі көрсетіп, әрі таныстырайық.

Қуыршақ келіседі. Балалар бөлме жабдықтарын атайды.

Бұдан кейін тәрбиеші қуыршақпен бірге бөлме ішіндегі заттардың бірінен кейін біріне жақындап, қуыршақтың қимылын келтіріп сұрайды:



  • Ал мынау не?

  • Бұл – аквариум, әдемі балықтардың мекені, - деп балалар хормен жауап береді.

  • Ал бұл не?

  • Бұл ойыншықтарға арналған шкаф.

Тәрбиеші кітаптар жиналған бұрышқа келіп, қуыршақтың атынан мұның не нәрсе екенін сұрап, кітап сөресі екендігін біледі.

Осылайша Күнсұлу есімді қуыршақ топтағы ойыншықтармен, басқа да бөлме жабдықтарымен танысады, олардың не үшін қажет екендігін біледі, таңданады, тәртіптілік үшін мақтайды, өзіне деген ықылас үшін алғысын білдіреді. Балалар қуыршақпен қуана-қуана сөйлеседі.

Мұндай әрекет тәрбиешіге ойынға жаңа ойыншықты қатыстырғанда аса қажет. Себебі балардың ойыншықпен ойнауға деген қызығушылығы артады, қуыршақты аялайды, осылай топқа жаңадан келген балаларға да жылы қатынас қалыптасады.

Ары қарай жас ерекшелігі кіші балалармен жұмыс жасағанда тәрбиеші бұл әрекетті олардың ойыншықтарға деген ұқыпты және мейірімді қатынас қатынасты қалыптастыру үшін қолданады. Осы мақсатпен тәрбиеші кейін балалармен Күнсұлу қуыршақ жайлы сұхбат жүргізеді. Яғни Күнсұлу қуыршаққа топпен бірге болу ұнай ма, ол кіммен көп ойнайды, кімді ойын кезінде өзіне жақын дос санайды, және неге? деген тәрізді сұрақтар арқылы оқытушы балалардың бойына адамгершілік тәрбиесін қалыптастырады.



Не өзгерді? (матрешкамен ойын)

Дидактикалық міндет. Балаларды заттарды және олардың әрекеттерін дұрыс атауға үйрету (матрешка тығылды, жүгіріп келді, бір орында тұр), киімдердің түр-түсінің, матрешкалардың көлемінің айырмашылығын қадағалау және атау, балалардың көз қаперін, ерікті есте сақтауын, байқағыштық, сөйлеу қабілетін дамыту.

Ойын ережесі. Кімді матрешка-ана (ең үлкен матрешка) атаса, сол ғана жауап береді.

Ойын әрекеті. Матрешкалардың орналасуындағы өзгерісті табу.

Ойын барысы. Тәрбиеші балаларға кезекпенен көлемі бойынша әр басқа түрлі-түсті бес матрешканы көрсетеді. Балалар оларға назарын аударады. Барлық матрешканың көлемі әр басқа және киген сарафандары мен орамалдары да әр түрлі. Балалармен бірге тәрбиеші де киімдердің түсін атап, матрешкалардың көлемі бойынша әр түрлі екендігін ескетеді.

Балалар үстелді жарты шеңбер бойынша жағалай отырады; үстел барлық балаға тәрбиешінің үстеліндегі матрешкалар көрінетіндей етіп орналастырылған.

Оқытушы сұрақ қояды:


  • Балалар, менің үстелімде не көріп тұрсыңдар?

  • Матрешкаларды, - деп жауап береді балалар хормен.

  • Қараңдаршы, бойы бойынша матрешкалар қандай. (Алдымен екі, кейін үш, содан соң төрт матрешканы бір-бірінің жанына қояды.) Бойы бойынша біркелкі ме, әлде әр түрлі ме? («Әр түрлі».) Ал олардың несі әр түрлі? Анықтап қараңдар!

Алғашқыда балалар дұрыс жауап беруде мүдіреді, тәрбиеші оларға сұрақ қоя отырып көмектеседі:

- Орамалдарына көңіл аударыңдаршы. Олар қандай? (матрешкаларға кезекпенен қол тигізеді.) Дұрыс. Бір матрешканың орамалы қызыл болса, енді бірінікі – жасыл, ал мынанікі – көк. Біз матрешкалардың орамалдары жайлы бір сөзбен не дейміз? («Матрешкалардың орамалдары әр трүлі».) Ал сарафандары ше? Қалай деуге болады? Дұрыс. Олардың сарафандары да әр түрлі. (Балалармен бірге әр матрешканың сарафанының түсін айтады: қызыл, жасыл көк.) Оларға қарап қалай киінгендерін естеріңе сақтаңдар.

Ал енді былай ойнаймыз: мен матрешкаларды шымылдықтың артына тығамын, сендер қай матрешка тығылып тұрғанын атайсыңдар. Бірақ бір-бірден жауап беру керек. Сол себепті кім байқайды, сол маған жақындап келіп, ешкім естімес үшін құлағыма сыбырлап айтады.

Ары қарай тәрбиеші балалардың назарын матрешкалардың көлеміне аударады: шымылдықтың артына бірінен соң бірін кезекпен, кейде екеуін қатар тығып отырады.

Ойынды қайталап ойнату барысында матрешка кімді нұсқаса, сол жауап береді.

Ойынға қандай міндет шешілетіндігіне байланысты өзге де заттарды қолдануға болады.



«Сиқырлы қапшық»

Дидактикалық міндет. Балаларды заттарды ерекше белгілеріне сәйкес танып-білуге үйрету.

Ойын ережесі. Сипау арқылы затты танып атау. Қапшықтағы зат жайында атағаннан кейін ғана оны қапшықтан шығарып көрсетуге болады; егер зат дұрыс сипатталмаса немесе дұрыс аталмаса қапшық ашылмайды.

Ойын әрекеттері. Затты сипалау; зат туралы жұмбақты шешу.

Ойын барысы. Ойынды ұйымдастыру барысында тәрбиеші балаларға таныс ойыншықтарды таңдап алады. Барлық заттар көрінетіндей етіп балаларды жарты шеңбер бойымен отырғызып шағын әңгіме жүргізуге болады. Кейін кейбір балаларға заттардың атауын қайталатып, не үшін қажеттігін сұрау керек.

Тәрбиеші:

- Қазір ойын ойнаймыз. Кімді шақырсам, сол қапшыққа салған затты табуы қажет.

Арман, үстел үстінде жатқан барлық заттарға мұқият қарап ал. Есіңе сақтадың ба? Ал енді теріс бұрыл! Мен қапшыққа бір ойыншықты салам, ал сен нені салғанымды табуың керек. (Қапшыққа бір затты салады.) Арман, қапшық ішіне қолыңды сала ғой. Ішінде не жатыр екен? Сен дұрыс таптың. Ал енді Арман келесі ойыншыны өзің анықтап бер.

Барлық заттар анықталғанша ойын жалғаса береді.

Бұл ойын балалардың есте сақтау (қандай ойыншықтар үстелде жатты), шыдамдылық қабілетін дамытады. Ойыншы баладан басқа балалардың барлығы тәрбиешінің қапшық ішіне қай ойыншықты салғанын көреді, әрқайсысы айтқысы келеді, бірақ болмайды.

Ойынды күрделету мақсатында өзге ереже ұсынуға болады: қапшыққа бірнеше ойыншық салынады. Балалардың ешқайсысы оларды білмейді. Шақырылған бала қапшық ішіне қолын салып және ойыншықтардың бірін сипалау арқылы ол жайында сипаттайды. Егер балалар сипаттама бойынша ойыншықты таныған жағдайда ғана қапшықтың ауызы ашылады.

Дәмін сезе біл

Дидактикалық міндет. Балаларды көкөніс пен жемістің дәмін айыра білуге жаттықтыру (тәтті, қышқыл, тұзды, ащы); балалардың сөйлеу, есте сақтау, жинақталу, төзімділік қабілетін дамыту.

Ойын ережесі. Көкөністі көрместен дәмін анықтау және дәмін дұрыс атау қажет. Дәмін татуға көкөніс берілгенге дейін сабырмен күтуі керек.

Ойын әрекеттері. Көзді жұмып, қарамау және шайнап дәмін сезгенше жауап беруге асықпау. Кім қателессе, оған басқа көкөінстің дәмін татуға мүмкіндік беріледі. Тәрбиеші үстелінің үстіндегі барлық көкөністердің дәмін анықтау керек.

Ойын барысы. Тәрбиешінің үстелінің үстінде арнайы ыдысқа балаларға бұрыннан таныс көкөністер мен жемістер салынған: қияр (жаңа піскен және тұздалған), сәбіз, орамжапырақ, қызылша, шалғам (редис); алма, алмұрт, өрік. Келесі ыдыста осы жеміс-жидектер әр балаға жеткілікті етіп туралған және майлықтар қойылған. Тәрбиеші жеміс-жидек салынған ыдысты қолына алып ойыншыларды аралап жүреді. Өзі жақындаған балаға көзін жұмуды өтініп, майлықтың үстіне көкөніс немесе жемістің бір түйірін салып, балаға дәмін татуға ұсынады. Ол көзін ашпастан дәмі не болмаса иісіне қарап жеміс-жидектің атауын табады. Содан соң бұл жеміс-жидекті үстел үстінен көрсетуге тиіс. Осылайша тәрбиеші барлық бала ойынға қатысқанша ойынды жүргізеді.

Ойын әкелінген жеміс-жидектердің барлығы аталып, дәмі анықталған соң мәресіне жетеді.

Ойынды ұйымдастыру барысында гигиеналық талаптарды ұмытпаған жөн: барлық балаға жеміс-жидектің дәмін көру үшін бір шанышқыны қолдануға болмайды және қолданылған майлықтарды басқа ыдысқа салып отыру керек.

Ойынға барлық балалар қатыса алады, бірақ шағын топшамен де аталмыш ойынды ұйымдастыруға әбден болады.

Дәл осындай жапырақ,

Ұшсын маған жақындап.

Дидактикалық міндет. Балаларды ұқсас жапырақтарды табуға үйрету, сөйлеу қабілетін дамыту (ағаштардың атауы: үйеңкі, емен, шетен, қайың), тыңдай білуге тәрбиелеу.

Ойын ережесі. Қай ағаштың жапырағы екенін атаған соң, тәрбиешінің: «Дәл осындай жапырақ, ұшсын маған жақындап» деген сөзінен кейін ғана жүгіру керек.

Ойын әрекеттері. Жапырақтарды салыстыру, біркелкі жапырақтар мен ағаштарды табу, тәрбиешінің белгісімен жүгіру, жеңімпазды анықтау (еш қателеспеген).

Ойын барысы. Серуенге шыққан тәрбиеші балалармен бірге бақта өскен ағаштардың жапырақтарын жинайды (бала санына сәйкес). Өзіне әр ағаштың бір жапырағын қалдырып отырады. Жарты шеңбер бойымен тәрбиешіні қоршаған балаларға оқытушы:

- Балалар, біздің бақта қандай ағаштар өсетінін білесіңдер ме? Оларды атай отырып әрқайсысына жақындайық (балалар ағаштардың атауын атап, оларға жақындап ағашқа, жапыраққа зер сала қарастырады). Қараңдаршы, үйеңкінің жапырағы қандай екен? Үлкен, тікенекті, ал мынау шетен ағашының жапырағы. Жапырақтың өзінің кішкентай жапырақшалары бар екен. Жапырақ қауырсынға ұқсайды екен.

Жапырақтарды әрі атап, әрі салыстыра отырып, тәрбиеші балалардың ағаштар туралы, жапырақтарының айырмашылыға жайында не білетінің байқайды.

- Ал енді біз ойын ойнаймыз. Менің қолымда әр түрлі ағаштың жапырақтары бар. (Көрсетеді.) Атауларын қайталайық. Мен барлығыңа бір-бір жапырақтан беремін. Өзімде бірнешеуін қалдырамын. Мен бір жарпырақты көрсетіп: «Дәл осындай жапырақ, ұшсын маған жақындап» - деген кезде, сендер маған қарай жүгіресіңдер. Байқаңдар! Қателеспеңдер.

Артқа шегініп тұрып: «Дәл осындай жапырақ ұшсын маған жақындап» - деп белгі береді.

Тәрбиеші балалардың тек белгі берілгеннен кейін ғана жүгіруін қадағалайы қажет. Ережені бұзбаған баланы мадақтап отырған жөн.

Ойынды өзге де тапсырмалармен күрделендіруге болады: белгі берілген соң балалар қолындағы жапырақтың ағашына қарай жүгіруі керек.Әр түрлі ағаштарға жүгірген балалар қолындағы жапырақпен ағаш жапырағын салыстырады. Білгендерін бекіту үшін жапырақтарды ауыстырып ойынды қайтадан бастауға болады.

Кім тез құрастырады?

Дидактикалық міндет. Балаларды пирамиданы дұрыс құрастыруға үйрету, яғни алдымен үлкен шығыршықтарды (сақинаны), кейін одан кішірегін, ең кішкентайын таңдап жинақтау; шығыршықтардың көлемін атауды үйрету (үлкен, кішірек, кіп-кішкентай, өте кішкентай).

Ойын ережесі. Тәрбиешінің белгісінен кейін шығыршықтарды тізбектеу. Кім пирамиданы әрі тез, әрі дұрыс құрастырса, сол жеңіске жетеді.

Ойын әрекеттері. Шығыршықтарды тізбектеу, жарысу; жеңімпаз сыйлықпен марапатталады (фишка, жалауша т.б.)

Ойын барысы. Шағын топшамен ойнауға болады. Тәрбиеші барлық балаларды үстел басына отырғызғаннан кейін бәріне пирамида үлестіріп береді. Өз қолындағы пирамидаға қарап тұрып, бар баланың назарын соған аударады:

- Балалар, қараңдаршы, ең астында тұрған қандай шығыршық: үлкен бе, әлде кішкентай ма?

- Үлкен.

- Ал мынау қандай? (Ортаңғы шыыршықты көрсетеді.)

- Бұл кішірек.

- Ең үстінде қандай шығыршық орналасқан?

- Өте кішкентай.

Егер балалар өз бетінше жауап бере алмаса, тәрбиеші көмек береді:



  • Естеріңде болсын, ең астында үлкен шығыршық орналасқан. Ал сонда үстінде қандай?

  • Өте кішкентай.

  • Дұрыс. Енді біз пирамидамен қалай ойнайтынымызға назар аударыңдар. Алдымен пирамиданы бөлшектейміз. (Шығыршықтарды алып үстел үстіне қояды.) Сендер де осылай жасаңдар. Содан соң мен үстел үстін сақинамен тарс еткізгенде сендер тездетіп пирамиданы құрастырасыңдар. Және дұрыс құрастыруды ұмытпаңдар. Кім жылдам құрастырса, сол жеңіске жетеді. Оған жалауша беріледі.

Балалар өз пирамидаларын бөлшектеген соң тәрбиеші белгі береді де, олар құрастыруды бастайды. Бәрі алғашқыда пирамиданы дұрыс құрастыра алмауы мүмкін, мұндай жағдайда тәрбиеші ең алдымен үлкен шығыршықты алу керек екенін естеріне салады:

- Ең үлкенін тізбектеген соң қалғандарының арасынан ең үслкенін ізде, оны құрастырған соң тағы үлкенін іздеп тап. Міне, соңғы рет ең кішкентайын тізбекте. Пирамида әрі дұрыс, әрі жылдам құрастырылды.

Ойынды бірнеше рет қайталауға болады, себебі шығыршықтарды құрастыру балаларды қатты қызықтыратыны анық. Сонымен қатар қатты асығу да керек екенін ұмытпаған дұрыс.

Тәрбиеші ойын соңында:

- Бәрің де әрі жақсы, әрі жылдам пирамида құрастыра алады екенсіңдер. Дегенмен Әсет екі мәрте жеңімпаз атанды. Біз оған: «Жарайсың!» - деп қол соғайық! – деп аяқтайды.

Затты сипаттай отырып тап.

Дидактикалық міндет. Затты өзіне тән басты ерекшелігіне қарап табуға тәрбиелеу; байқағыштық, тапқырлық қабілеттерін дамыту; балаларды затты атамастан сипаттауға үйрету; төзімділікке баулу.

Ойын ережесі. Буратино кімді көрсетсе, сол іздейді.

Ойын әрекеттері. Ойынды Буратино жүргізеді және оның жұмбақтарын балалар шешу керек; заттарды бөлме ішінен іздеу.

Ойын барысы. Буратино, тәрбиеші және балалар бірге ойынға таңдалған заттарды қарастырады: доп, ойыншық жүк машинасы, күшік, шелек, қуыршақ. Тәрбиеші балалардың назарын аталған ойыншықтардың сыртқы келбетіне, яғни заттардың пішініне, түсіне, неден жасалғаны, не үшін қажет екендігіне аударады. Содан кейін балаларды теріс қаратып қойып, ойыншықтарды әр түрлі жерге жылдам орналастырады да:


  • Ойыншықтар жан-жаққа кетті. Қазір сендер оларды іздейсіңдер.

  • Алдымен мен сендерге ең бірінші табуға тиіс ойыншық туралы айтамын, - дейді Буратино. – Тыңдаңдар! Өзі домалақ, резеңкеден жасалған, еденде секіріп домалайтын затты табу қажет. Сендер онымен ойнағанды жақсы көресіңдер.

  • Бұл доп, доп! – деп хормен жауап береді балалар.

  • Дұрыс, балалар. Жанат, допты тап.

Жанат бөлмені аралап, допты іздей бастайды. Допты тапқаннан кейін тәрбиешінің үстеліне әкеліп қояды. Енді Буратино басқа ойыншықты сипаттай бастайды:

- Пластмассадан жасалған, жасыл түсті, тұтқасы бар, өсімдіктерді суару үшін су құюға болады. Бұл қандай зат?

Балалар сипаттама негізінде шелек екенін біледі. «Әсем, шелекті тауып, осында әкел», - дейді Буратино. Әсем де шелекті тауып, үстел үстіне, бұрынғы орнына қояды. Ойын барлық ойыншықтар өз орнына әкелініп қойылғанға дейін жалғасады.

Буратино белсенді, байқампаз, тапқыр балаларды ерекше атап өтеді. Содан кейін барлық ойыншықтармен ойнауды ұсынады: енді балалар олармен қалай ойнауға болатынын біледі.

Мұндай ойындарға белгілі бір себептермен балалардың қызығушылығы жоғалған, уақытша ұмытылған ойыншықтарды қолдануға болады.

Қуыршаққа ыдыс таңда

Дидактикалық материал. Балалардың ыдыс түрлері жайындағы мағлұматтарын нығайту; ыдыстарды міндеті бойынша қолдана білу мүмкіндігін қалыптастыру; тапқырлық, байқампаздық, сөйлеу қабілеттерін дамыту.

Ойын ережесі. Тәрбиешінің белгісінен кейін жылдам керек ыдысты сұрыптап алу (шайға, тамаққа арналған, асүйлік).

Ойын әрекеттері. Бала бағушыға, аспазға қажет ыдысты іздеу.

Ойын барысы. Ойын балалар бала бағушы мен аспаздың жұмысымен танысқаннан соң, олар жұмыстарында қандай ыдыстарды керектенетінін білгеннен кейін жүргізіледі.

Тәрбиеші ойынға үш қуыршақты дайындайды: бірі аспаздың күртешесін киген (аспаз), екіншісі халатта (бала бағушы), үшіншісі – кішкентай қыз. Аспаз пештің (ойыншық) жанында тұрады, бала бағушы түскі асқа ыдыстарды дайындайды, үстел басында (ойыншық мебель) қуыршақ-қыз отыр. Тәрбиеші балалармен бірге қуыршақтарды қарастырады, олардың кім екенін, не істеп жатқанын, оларға қандай ыдыс қажет екендігі жайлы әңгімелеседі; асүйге саяхат жасағанда көргендерін еске түсіруді ескертеді.

Тәрбиешінің жанындағы үстел үстінде түрлі ыдыстар тұр. Кез келген ыдысты көрсетіп тұрып, тәрбиеші ыдыстың қалай аталатынын (кастрөл), кімге керек (аспазға) екенін айтады. Кейін, бір балаға нұсқап:

- Асан, өтінем, мына кастрөлді аспазға апарып, пешке қой. (Бала тапсырманы орындайды.)

Ары қарай тәрбиеші нан салғышты нұсқап:


  • Ал мына зат қалай аталады және ол кімге қажет?

  • Бұл – нан салғыш. Оны бала бағушыға беру керек.

  • Ал мынау не? – дейді тәрбиеші шай қасықты көрсетіп.

  • Бұл – шай қасық, ол шай ішу үшін, компотқа керек.

Осылайша балалар кезек-кезек адамдардың мамандығына сәйкес қажет ыдыстарды сұрыптауды үйренеді. Балалардың ойын барысындағы қызығушылығын арттыру мақсатында тәрбиеші ыдысты көрсетіп тұрып балалардың белсенді әрекетін ояту үшін былай дейді:

  • Ал мына ыдыс, меніңше, ешкімге қажет емес тәрізді? (Ожауды, кепсерді немесе шәйнекті көрсетеді.)

  • Керек! Керек! – деп балалар хормен жауап береді.

  • Ал ожау кімге қажет?

  • Аспазға.

  • Бала бағушыға да керек пе?

  • Керек! Керек!

  • Демек, неше ожау қажет?

  • Екеу.

  • Ендеше, тағы бір ожауды іздейік.

Қалған ыдыстардың ішінен балалар ожауды іздеп тауып, оны аспаз бен бала бағушыға апарып береді.

«Ыдыс таңдау» ойыны тұрмыс заттары жайлы мағлұмат беріп қана қоймай және-дағы балалардың ыдыстармен ойынға қызығушылығын тудырады: балалар бала бағушы мен аспаз болып ойнайды, қуыршаққа шай береді т.б.




Достарыңызбен бөлісу:

2-ponyatie-bitiya-v-filosofskoj-evolyucii-shellinga-itogi-pervoj-filosofii-pozdneantichnie-koncepcii-bitiya-ontologicheskie.html
2-ponyatie-imushestva-dengi-i-cennie-bumagi-kak-obekti-grazhdanskih-pravootnoshenij.html
2-ponyatie-proizvodstvennoj-funkcii-ee-svojstva-faktori-proizvodstvennoj-funkcii-postuliruemie-svojstva-proizvodstvennoj-funkcii-elastichnost-zamesheniya-faktorov.html
2-ponyatie-sila-nervnoj-sistemi-oznachaet-uchebno-metodicheskij-kompleks-po-discipline-psihologiya-po-specialnosti.html
2-ponyatie-sistemi-upravleniya-upravlenie.html
2-porfirij-obshie-svedeniya-a-f-losev-istoriya-antichnoj-estetiki-poslednie-veka.html
  • pisat.bystrickaya.ru/tehnicheskoe-zadanie-na-semku-razreshenie-na-vipolnenie-rabot.html
  • uchitel.bystrickaya.ru/rasskaz-a-i-kuprina-chudesnij-doktor.html
  • bukva.bystrickaya.ru/psihologiya-rol-psihologicheskoj-sluzhbi-v-razvitii-uchebnoj-motivacii-studenta.html
  • ucheba.bystrickaya.ru/predislovie-kniga-stranica-6.html
  • literature.bystrickaya.ru/dalnevostochnij-gosudarstvennij-universitet.html
  • doklad.bystrickaya.ru/unikalnaya-programma-pitaniya-pri-kotoroj-ni-odin-produkt-ne-zapreshen-ni-na-odin-den.html
  • uchit.bystrickaya.ru/trebovaniya-k-urovnyu-podgotovki-uchashihsya-rabochaya-programma-po-literature-naimenovanie-uchebnogo-predmeta.html
  • textbook.bystrickaya.ru/ispolnitelnaya-vlast-subektov-rf-na-primere-orenburgskoj-oblasti-chast-3.html
  • znanie.bystrickaya.ru/5-cena-dogovora-popyadok-pacchetob-otkritij-konkurs-po-viboru-podryadnoj-organizacii-na-vipolnenie-rabot-po-osvidetelstvovaniyu.html
  • knigi.bystrickaya.ru/spisok-literaturi-iz-fondov-nauchnoj-biblioteki-rggu-po-sostoyaniyu-na-mart-2008-stranica-3.html
  • obrazovanie.bystrickaya.ru/programma-annotaciya-naimenovanie-disciplini-cifrovie-tehnologii-formnih-processov-fleksografskoj-i-glubokoj-pechati.html
  • essay.bystrickaya.ru/derzhava-u-civlnih-pravovdnosinah-z-nozemnim-elementom.html
  • esse.bystrickaya.ru/razrabotka-proekta-hlopkopryadilnoj-fabriki.html
  • credit.bystrickaya.ru/pchelkina-av-aktualnie-problemi-formirovaniya-lichnosti-i-puti-ih-resheniya-teoriya-i-praktika.html
  • exam.bystrickaya.ru/vremya-inventarizacii-imushestva-organizacii-po-stroke-balansa-debitorskaya-zadolzhennost.html
  • literatura.bystrickaya.ru/rekomenduemaya-literatura-uchebnoe-posobie-k-provedeniyu-prakticheskih-zanyatij-i-samostoyatelnoj-raboti-po-epidemiologii.html
  • otsenki.bystrickaya.ru/sabati-tr-aralas-keze-5-minut-keze-25-minut-sh-keze-15-minut-sabati-masati.html
  • abstract.bystrickaya.ru/12-vozvratnie-121-krediti-dlya-malogo-biznesa-fondi-banki-kreditnie-soyuzi.html
  • uchebnik.bystrickaya.ru/vdtvorennya-osnovnih-fondv-avtomoblnogo-transportu.html
  • nauka.bystrickaya.ru/vi-poluchili-katalog-posadochnogo-materiala-nash-sad-v-58-sotok-raspolozhen-na-beregu-reki-volhov-nedaleko-ot-goroda-velikij-novgorod-kollekciya-rastenij-sobirala-stranica-5.html
  • literatura.bystrickaya.ru/semechkin-proshanie-s-muhtarom.html
  • lecture.bystrickaya.ru/abstracts-submitted-at-international-and-national-conferences-stranica-6.html
  • kontrolnaya.bystrickaya.ru/rabochaya-programma-semejnoe-pravo-naimenovanie-disciplini-dlya-specialnosti-ej-prikladnaya-informatika-v-yurisprudencii-novij-shifr-starij-shifr-i-nazvanie-specialnostiej.html
  • textbook.bystrickaya.ru/ilin-v-a-i-49-arheologiya-detstva-psihologicheskie-mehanizmi-semejnoj-zhizni-stranica-6.html
  • desk.bystrickaya.ru/pobeditel-prohodyashej-v-shvejcarii-loterei-sorvavshij-dzhek-pot-v-razmere-4-mln-200-tis-doll-ne-prishel-za-dengami.html
  • lecture.bystrickaya.ru/642-opitno-konstruktorskie-raboti-okr-tema-predmet-i-zadachi-kursa.html
  • portfolio.bystrickaya.ru/organizaciya-dorozhnogo-dvizheniya-na-perekrestke-ul-karla-marksa-i-ul-10-let-nezavisimosti-kazahstana.html
  • shpora.bystrickaya.ru/yu-m-keda-i-dr-immunologiya-2008-t-29-s-298-301-bibliogr-s-301-24-nazv.html
  • thescience.bystrickaya.ru/hrestomatii-po-teorii-kulturi-kurs-tyumenskij-gosudarstvennij-universitet-rabochij-uchebnij-plan-specialnost.html
  • spur.bystrickaya.ru/kompleks-po-discipline-cennie-bumagi-rassmotreno-na-zasedanii-kafedri.html
  • knowledge.bystrickaya.ru/nauchnaya-nauchno-issledovatelskaya-deyatelnost-p-e-moshevikin-zaveduyushij-sektorom-karniilpka.html
  • zadachi.bystrickaya.ru/obed-sekciya-b-xviii-mezhdunarodnaya-nauchno-tehnicheskaya-konferenciya-po-fotoelektronike-i-priboram-nochnogo-videniya-moskva.html
  • school.bystrickaya.ru/kokurentnaya-sreda-v-ekonomike.html
  • institute.bystrickaya.ru/glava-shestaya-sumerki.html
  • student.bystrickaya.ru/19-sbit-tovarov-planirovanie-prodvizheniya-7-byudzhet-prodvizheniya-8-pravovie-ogranicheniya-prodvizheniya-8-formirovanie.html
  • © bystrickaya.ru
    Мобильный рефератник - для мобильных людей.